Η οστεοπόρωση είναι νόσος που βλάπτει τα οστά, κάνοντάς τα λεπτά και αδύναμα, με αποτέλεσμα να σπάνε εύκολα (κατάγματα). Τα κατάγματα συμβαίνουν συχνότερα στην σπονδυλική στήλη, στα ισχία και στους καρπούς. Τα αίτια της νόσου είναι πολλά, κυριότερα όμως θεωρούνται: η κληρονομικότητα, η κακή διατροφή, κάποια φάρμακα και η απουσία φυσικής άσκησης.

Παράγοντες που βοηθούν στην ενίσχυση των οστών:

  1. Η συστηματική πρόσληψη ασβεστίου και βιταμίνης D
  2. Η φυσική ασκηση που εκτελείται χρησιμοποιώντας και το βάρος του σώματος, δηλαδή ναι στο περπάτημα, όχι στο κολύμπι, όχι στο ποδήλατο

Παράγοντες που επιδεινώνουν την οστεοπόρωση:

  1. Το κάπνισμα και η κατάχρηση οινοπνευματωδών ποτών
  2. Κάποια φάρμακα σε χρόνια χορήγηση και μεγάλες δόσεις (κορτιζόνη, αντιεπιληπτικά, πραζόλες κ.ά.)
  3. Η ακινησία
  4. Άλλοι, λιγότερο συχνοί παράγοντες όπως π.χ. κάποιες παθήσεις

Γενικοί κανόνες που αφορούν την καθημερινή ζωή σας:

  1. Αποφεύγετε το συνεχές σκύψιμο (σκούπισμα, σφουγγάρισμα, στρώσιμο κρεβατιών)!
  2. Όταν κουβαλάτε ένα βάρος, να το ακουμπάτε πάντα επάνω στο σώμα σας.
  3. Όταν κουβαλάτε ένα βάρος, να σφίγγετε τους μύες του στομαχιού σας.
  4. Όταν κουβαλάτε ένα βάρος, ποτέ μην στρέφετε την μέση σας δεξιά ή αριστερά.
  5. Όταν κάθεστε σε καρέκλα, τα γόνατά σας να βρίσκονται στο ύψος των ισχίων.
  6. Να αλλάζετε θέση στο σώμα σας κάθε 30 λεπτά (όχι ακινησία).
  7. Όταν ξαπλώνετε στο κρεββάτι, η μέση σας να είναι πάντα ίσια.
  8. Φοράτε υποδήματα με χαμηλά τακούνια και λαστιχένιες σόλες.
  9. Βελτιώστε την όρασή σας με τα κατάλληλα γυαλιά.
  10. Προσοχή όταν ξεκινάτε θεραπεία με ηρεμιστικά, αναλγητικά ή φάρμακα για υπέρταση, διότι μπορεί να προκαλέσουν ζάλη και πτώση. Αλλά μην ξεχνάτε ότι όλα σχεδόν τα φάρμακα μπορούν να προκαλέσουν ίλιγγο.
  11. Όταν φτερνίζεστε ή βήχετε, φέρτε τα χέρια σας στο στήθος, έτσι ώστε να αποφύγετε το απότομο σκύψιμο προς τα εμπρός.
  12. Μην τεντώνεστε υπερβολικά για να φτάσετε αντικείμενα σε υψηλά ράφια.
  13. Όχι υπερβολικά θερμές αγκαλιές με μυώδη άτομα.
  14. Χρησιμοποιείτε σακκίδιο ή τσάντα ώμου έτσι ώστε να περπατάτε με τα χέρια ελεύθερα.
  15. Εάν χρειάζεται, χρησιμοποιείστε μπαστούνι για ασφάλεια.
  16. Μην κυκλοφορείτε στους δρόμους φορτωμένοι και με άσχημο καιρό.
  17. Σταματήστε την κατανάλωση οινοπνεύματος.
  18. Μη σηκώνετε βάρη πάνω από 7 κιλά (προσοχή στα εγγονάκια).
  19. Ελέγξτε την ισορροπία σας. Ακουμπήστε τα χέρια σας σε ένα τραπέζι. Σηκώστε το ένα σας πόδι και βρείτε την ισορροπία σας. Μετά κλείστε τα μάτια σας. Ελέγξτε πάλι την ισορροπία σας. Θα δείτε ότι είναι δυσκολότερο αλλά εάν το επιτύχετε δεν υπάρχει σοβαρό πρόβλημα. Εάν όχι τότε επισκεφθείτε γιατρό. Στη συνέχεια, με ανοικτά τα μάτια, κουνήστε πέρα δώθε το κεφάλι σας. Εάν ζαλιστείτε, τότε υπάρχει πρόβλημα στην ισορροπία που εξαρτάται από τα αυτιά σας και χρειάζετε να επισκεφθείτε ΩΡΛ.
  20. Μην βιάζεστε για τίποτε. Εφαρμόστε το ρητό «Σπεύδε βραδέως» για οτιδήποτε κάνετε στη ζωή σας.

Βελτιώστε το περιβάλλον σας ώστε να αποφύγετε τις πτώσεις. Κάθε χρόνο το 1/3 των ατόμων πάνω από 65 ετών θα υποστούν μία πτώση και πτώση συνήθως σημαίνει κάταγμα.

  1. Προσοχή στα καλώδια του τηλεφώνου, της τηλεόρασης, των φωτιστικών (ιδιαίτερα των νυκτερινών).
  2. Καταργήστε τα ασταθή χαλιά στο σπίτι, ιδιαίτερα αυτά του μικρού μεγέθους.
  3. Προσοχή στα οικιακά ζώα.
  4. Προσοχή στα γυαλιστερά πατώματα μέσα και έξω από το σπίτι.
  5. Μη σηκώνεστε απότομα από το κρεβάτι! Μπορεί να ζαλιστείτε και να πέσετε.
  6. Η διαδρομή από το κρεβάτι έως το μπάνιο να μην έχει εμπόδια, ούτε χαλάκια και να φωτίζεται επαρκώς το βράδυ.
  7. Το μπάνιο να έχει κατάλληλη λαβή για να στηρίζεστε όταν μπαίνετε ή βγαίνετε από τη μπανιέρα.
  8. Το πάτωμα του μπάνιου να έχει αντιολισθητικό χαλί, το ίδιο και η μπανιέρα.
  9. Να αποφεύγετε εργασίες που χρειάζονται σκάλα μέσα στο σπίτι.
  10. Οι σκάλες του σπιτιού να έχουν κουπαστή έτσι ώστε να στηρίζεστε με ασφάλεια όταν ανεβαίνετε ή κατεβαίνετε και να είναι καλά φωτισμένες.
  11. Προσοχή στα χαλασμένα ή/και γλιστερά πεζοδρόμια όπως και στην περιοχή του πεζοδρομίου που είναι φτιαγμένη για άτομα με αναπηρικά καροτσάκια (αυξημένη ολισθηρότητα).

Μη ξεχνάτε ότι η καλύτερη άσκηση για την οστεοπόρωση είναι το ήρεμο περπάτημα για 30 λεπτά κάθε μέρα.

Ασκήσεις για να αποφύγετε την κύφωση

Σε μερικούς ανθρώπους, η κύφωση της σπονδυλικής στήλης δημιουργεί μόνιμους πόνους στην πλάτη. Οι πόνοι αυτοί οφείλονται στην επιτεινόμενη διάταση των μυών, των τενόντων, των συνδέσμων και των νεύρων της σπονδυλικής στήλης, όσο αυξάνει η καμπή της κύφωσης από την προοδευτική παραμόρφωση των οστεοπορωτικών σπονδύλων.

Η μεγάλη κύφωση μπορεί να μειώσει σημαντικά τον χώρο των ενδοκοιλιακών οργάνων και να προκαλέσει δύσπνοια ή δυσκολίες στην κατάποση και την θρέψη. Για να αποφύγουμε την κύφωση μπορούμε να κάνουμε τις παρακάτω ασκήσεις:

Γενικός κανόνας είναι να μην σκύβει ο οστεοπορωτικός ασθενής προς τα εμπρός και να διατηρεί σταθερή την ευθεία της σπονδυλικής στήλης του.

Άσκηση 1η

  • Καθήστε σε μια καρέκλα, έτσι ώστε η μέση σας και η πλάτη σας να ακουμπούν στη ράχη της καρέκλας και να παραμένουν ίσιες.
  • Φέρτε το κεφάλι σας όσο το δυνατόν προς τα πίσω, διατηρώντας το σαγόνι σας παράλληλο με το πάτωμα ενώ τα μάτια σας θα πρέπει να κοιτούν μπροστά σε ευθεία γραμμή. Μη στρίψετε το σαγόνι σας ή το μέτωπό σας προς τα επάνω.
  • Διατηρείστε την θέση αυτή της κεφαλής σας για 4-5 δευτερόλεπτα.
  • Μετά μπορείτε να επανέλθετε στην αρχική σας θέση και να ξεκουραστείτε για 3 δευτερόλεπτα.
  • Επαναλάβετε την άσκηση 5 φορές συνεχώς και όσες φορές μπορείτε, σε τακτά διαστήματα κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Άσκηση 2η 

  • Σε όρθια θέση ακουμπήστε τα οπίσθιά σας σε ένα ακίνητο τραπέζι.
  • Τοποθετήστε τα χέρια σας στη μέση σας και κάμψτε προς τα πίσω τους ώμους σας έτσι ώστε οι ωμοπλάτες σας να πλησιάσουν όσο περισσότερο γίνεται.
  • Στη συνέχεια κάμψτε το σώμα σας προς τα πίσω μέχρι εκεί που δεν πονάτε.
  • Το κεφάλι σας θα πρέπει να είναι σε φυσική θέση με το σαγόνι σας παράλληλο με το πάτωμα ενώ τα μάτια σας θα πρέπει να κοιτούν μπροστά σε ευθεία γραμμή. Μη στρίψετε το σαγόνι σας ή το μέτωπό σας προς τα επάνω.
  • Μείνετε σε αυτή τη θέση για 5 δευτερόλεπτα. Μετά μπορείτε να επανέλθετε στην αρχική σας θέση και να ξεκουραστείτε για 3 δευτερόλεπτα.
  • Επαναλάβετε την άσκηση 5 φορές συνεχώς και όσες φορές μπορείτε σε τακτά διαστήματα κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Αλλες ασκήσεις που θα σας βοηθήσουν να έχετε καλή στάση, λειτουργικότητα και θα ενισχύσουν και το μυϊκό σας σύστημα.

Άσκηση 1η
  • Είστε σε όρθια στάση και ακουμπάτε τα χέρια σας, για στήριγμα, στη ράχη μιας καρέκλας.
  • Σηκώνεστε στα δάκτυλα των ποδιών σας, με τις πτέρνες στον αέρα για 5 δευτερολεπτα και μετά επανέρχεστε στην αρχική σας στάση.
  • Κάνετε την άσκηση 10 φορές. Ξεκουράζεστε για λίγο και επαναλαμβάνετε τη άσκηση άλλες 10 φορές.

Άσκηση 2η

  • Είστε σε όρθια στάση και στηρίζεστε με τα χέρια σας στην ράχη μιας καρέκλας. Ακουμπώντας στο αριστερό σας πόδι σηκώνετε το δεξί σας στα πλάγια (απαγωγή) όσο υψηλότερα μπορείτε αλλά χωρίς να πονάτε.
  • Επανέρχεστε στην αρχική στάση και ξεκουράζεστε.
  • Κάνετε την άσκηση 10 φορές. Ξεκουράζεστε για λίγο και μετά επαναλαμβάνετε την ίδια άσκηση με το αριστερό πόδι.

Άσκηση 3η

  • Είστε σε όρθια στάση και ακουμπάτε το πίσω μέρος του κεφαλιού σας, την ράχη σας, τα οπίσθιά σας και τις παλάμες των χεριών σας σε ένα τοίχο. Τα πόδια σας απέχουν από τον τοίχο περίπου 15-20 εκατοστά και 10 εκατοστά το ένα από το άλλο.
  • Αρχίζετε να σέρνεστε πάνω στον τοίχο λυγίζοντας ελαφρώς τα γόνατά σας, χωρίς όμως το υπόλοιπο σώμα να πάψει να ακουμπά στον τοίχο. Στη συνέχεια τεντώνοντας τα γόνατά σας επανέρχεστε στην αρχική θέση.
  • Την άσκηση αυτή την επαναλαμβάνετε 10 φορές, τρεις φορές την εβδομάδα.
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1947. Έλαβε την ειδικότητα της Παθολογίας και το διδακτορικό του από το Πανεπιστήμιο Αθηνών το 1977. Έλαβε την ειδικότητα της Ρευματολογίας ως επιμελητής στη Ρευματολογική Κλινική του νοσοκομείου Cochin των Παρισίων και το διδακτορικό από το Πανεπιστήμιο Rene Descartes των Παρισίων (1979). Εργάστηκε στην Ρευματολογική Κλινική του Γενικού Κρατικού Νοσοκομείου Αθηνών ως επιμελητής (1980-1984) και στη φαρμακευτική εταιρεία Ciba-Geigy ως επιστημονικός διευθυντής (medical director) (1985-1994). Από το 1995 μέχρι σήμερα συνεργάζεται με την Ιδιωτική Γυναικολογική Κλινική ΛΗΤΩ, ως διευθυντής του τμήματος Μυοσκελετικών Παθήσεων και Οστεοπόρωσης, ενώ παράλληλα είναι και υπεύθυνος ρευματολόγος του Ταμείου Υγείας των Υπαλλήλων της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδας. Την τελευταία 15ετία έχει συνεργαστεί με πολλές φαρμακευτικές εταιρείες ως επιστημονικός σύμβουλος. Έχει δημοσιεύσει περισσότερα από 150 άρθρα και περιλήψεις σε ελληνικά και ξένα περιοδικά καθώς και 10 μονογραφίες, ενώ έχει δώσει περισσότερες από 700 διαλέξεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό για θέματα σχετικά με το μυοσκελετικό σύστημα. Είναι ιδρυτής και διευθυντής σύνταξης των ιστοτόπων www.myoskeletiko.com, www.osteonews.gr και www.xroniosponos.gr.