Οι Δυσμενείς Εμπειρίες της Παιδικής Ηλικίας (Adverse Childhood Experiences – ACEs) αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης ασθενειών, σύμφωνα με τα αποτελέσματα μελετών, σε Η.Π.Α. (The ACEStudy) και Ηνωμένο Βασίλειο (The ACE Study for Wales). Μάλιστα, τα άτομα που έχουν υποστεί κακοποίηση (σεξουαλική, σωματική, συναισθηματική), παραμέληση από τους γονείς και άλλες ACEs, όπως ενδοοικογενειακή βία, κατά τη διάρκεια της παιδικής τους ηλικίας, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης σωματικών και ψυχικών ασθενειών, καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής τους.

Οι επιστήμονες, εξετάζοντας πιθανούς μηχανισμούς που θα μπορούσαν να εξηγήσουν τις αρνητικές συνέπειες στην υγεία, συμπέραναν πως οι ACEs μπορούν να μεταβάλλουν τη δομή των νευρωνικών δικτύων και τη βιοχημεία των νευροενδοκρινικών συστημάτων. Μάλιστα, τα κυκλώματα των νευρικών κυττάρων (νευρώνων) του εγκεφάλου, καθώς αναπτύσσονται κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας, είναι ιδιαίτερα ευάλωτα.

Επίσης, οι ACEs μπορεί να έχουν μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στο σώμα και να επιταχύνουν τις διαδικασίες νόσου και γήρανσης. Για παράδειγμα, στα παιδιά που βιώνουν ACEs, τα υψηλά επίπεδα ορμονών του στρες, συμπεριλαμβανομένης της κορτιζόλης, μπορούν να καταστείλουν το ανοσοποιητικό σύστημα, αφήνοντάς τα ευάλωτα σε μια ποικιλία λοιμώξεων και χρόνιων προβλημάτων υγείας. Ακόμη, τα παρατεταμένα υψηλά επίπεδα κορτιζόλης, μπορεί να βλάψουν και τον ιππόκαμπο, μια περιοχή του εγκεφάλου υπεύθυνη για τη μάθηση και τη μνήμη. Ως αποτέλεσμα αυτών, τα γνωστικά ελλείμματα που θα δημιουργηθούν, είναι πολύ πιθανό να συνεχιστούν και στην ενηλικίωση.

Ωστόσο, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης ACE για την Ουαλία (ACE Study for Wales) που πραγματοποιήθηκε από την Υπηρεσία Δημόσιας Υγείας της Ουαλίας (Public Health Wales – PHW) και το Πανεπιστήμιο Bangor (Μπανγκόρ, Ουαλία), οι κοινότητες που παρέχουν ευκαιρίες στα παιδιά, αντιμετωπίζουν δίκαια τα παιδιά και προσφέρουν καλά πρότυπα, θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην προστασία από τις επιβλαβείς μακροπρόθεσμες επιπτώσεις των ACEs. Στη συγκεκριμένη μελέτη, διαπιστώθηκε ότι σε ενήλικες που είχαν βιώσει τέσσερις ή περισσότερες ACEs, η τρέχουσα διανοητική τους ασθένεια μειώθηκε περισσότερο από το ήμισυ, έχοντας υποστηρικτικούς φίλους, ευκαιρίες συμμετοχής στην κοινότητα, ανθρώπους να τους φροντίζουν και άλλες πηγές ανθεκτικότητας (Resiliency).

Τα αποτελέσματα των μελετών δυστυχώς, φανερώνουν ότι οι ACEs πλήττουν ένα πολύ μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού και είναι η μόνη απειλή της δημόσιας υγείας που αξίζει να λάβει περισσότερη προσοχή. Στα πλαίσια αυτά, αξίζει να αναφέρουμε τις δηλώσεις του Υπουργού Παιδείας και Κοινωνικής Πρόνοιας της Ουαλίας, Huw Irranca-Davies, σχετικά με τις ACEs: «Οι εμπειρίες που έχουμε στην παιδική ηλικία, καλές και κακές, αποτελούν καθοριστικό παράγοντα για τον προσδιορισμό των αποτελεσμάτων της ζωής μας. Η παροχή ενός ασφαλούς περιβάλλοντος είναι ο καλύτερος τρόπος για να διασφαλιστεί ότι ένα παιδί, θα γίνει ένας πιο υγιής και ευτυχισμένος ενήλικας. Τα αποδεικτικά στοιχεία είναι πολύ ξεκάθαρα: όσοι αντιμετωπίζουν κακή ποιότητα και αγχωτική παιδική ηλικία είναι πιο πιθανό να έχουν άσχημα αποτελέσματα και όσες περισσότερες ACEs συναντούν, τόσο μεγαλύτερη είναι η απειλή».

Πανωραία Κοκκίνη, Βιολόγος
Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε Βιολογία στο Πανεπιστήμιο του Essex (2001) και έλαβε το μεταπτυχιακό στην Περιβαλλοντική Βιολογία το 2006 από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Το 2013 εργάσθηκε ως βιολόγος στο φορέα διαχείρισης Αξιού-Αλιάκμονα και το 2014 συνεργάστηκε με το Δήμο Σίνδου για τη εκπόνηση τεχνικής μελέτης για τη ρύπανση. Από το 2015 εργάζεται ως αναπληρώτρια καθηγήτρια στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Εργασίες της έχουν δημοσιευθεί σε διεθνή περιοδικά και συνέδρια.