Η βιταμίνη D την τελευταία πενταετία αποτελεί το επίκεντρο διεθνών ερευνητικών πρωτοκόλλων λόγω των νέων ιδιοτήτων της που έρχονται στο φως με ταχείς ρυθμούς. Έως και πρόσφατα λοιπόν η ιατρική κοινότητα συσχέτιζε την βιταμίνη D αποκλειστικά με τον μεταβολισμό ασβεστίου και φωσφόρου και κατ’ επέκταση τις επιδράσεις της στο μυοσκελετικό μας σύστημα.

Νεότερες μελέτες συνεχίζουν να ρίχνουν φως σε αχαρτογράφητες περιοχές, διερευνώντας μεταξύ άλλων τις επιδράσεις της βιταμίνης D στον κύκλο ζωής των κυττάρων, το ανοσοποιητικό, το καρδιαγγειακό και το νευρικό σύστημα καθώς και το μεταβολικό σύνδρομο.

Τα αποτελέσματα μίας πολύ ενδιαφέρουσας μετα-ανάλυσης σχετικά με την βιταμίνη D δημοσιεύτηκαν στο τεύχος του Φεβρουαρίου του British Medical Journal. Σύμφωνα με τη συγκεκριμένη μελέτη, τα κατάλληλα συμπληρώματα βιταμίνης D ίσως συμβάλλουν στη μείωση του κινδύνου ανάπτυξης οξείων αναπνευστικών λοιμώξεων, ιδιαίτερα μεταξύ ατόμων με ανεπάρκεια βιταμίνης D.

Η παραπάνω μετα-ανάλυση περιελάμβανε δεδομένα από 10.933 συμμετέχοντες (ηλικίας 0-95 ετών) από 25 τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες. Συνολικά, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα συμπληρώματα βιταμίνης D συσχετίστηκαν με μείωση κατά 12% του ποσοστού των συμμετεχόντων που εμφάνισαν τουλάχιστον μία οξεία αναπνευστική λοίμωξη σε σύγκριση με την μη χορήγησή τους.

Οι αναλύσεις έδειξαν την προστατευτική επίδραση των συμπληρωμάτων βιταμίνης D σε συμμετέχοντες που έλαβαν ημερήσιες ή εβδομαδιαίες δόσεις χωρίς επιπλέον μεγάλες δόσεις εφόδου σε αντίθεση με εκείνους που έλαβαν μία ή περισσότερες δόσεις εφόδου. Επιπλέον, η προστατευτική της δράση ήταν μεγαλύτερη στα άτομα με σοβαρή ανεπάρκεια βιταμίνης D. Τα παραπάνω στοιχεία όπως σημειώνουν και υπεύθυνοι της μελέτης τονίζουν τη σημασία της διερεύνησης σε μεγαλύτερο βάθος του εύρους της δράσης της βιταμίνης D.

Δεν υπάρχει αμφιβολία πως άρτια σχεδιασμένες, τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές θα χρειαστούν για τη συλλογή περισσότερων δεδομένων που πιθανώς θα αλλάξουν την καθημερινή κλινική πράξη ως προς την χορήγηση βιταμίνης D στο άμεσο μέλλον.

Οι κατευθυντήριες οδηγίες της Αμερικανικής Ενδοκρινολογικής Εταιρείας προβλέπουν εκτός από τη δοσολογία για τη θεραπεία ατόμων με ανεπάρκεια, και την ημερήσια συνιστώμενη χορήγηση βιταμίνης D. Συγκεκριμένα για παιδιά 0-1 έτους η ημερήσια συνιστώμενη δόση είναι 400 IU και για την ηλικία 1-18 ετών 600 IU. Για ενήλικες έως 70 ετών και από 70 ετών και άνω συνιστώνται 600 IU και 800 IU αντίστοιχα. 

Ας μην ξεχνάμε πως ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό βιταμίνης D το παράγουμε με την έκθεση μας στον ήλιο, μπορούμε να αυξήσουμε την πρόσληψη της εμπλουτίζοντας την καθημερινή διατροφή μας με τρόφιμα πλούσια σε βιταμίνη D όπως λιπαρά ψάρια, ιχθυέλαιο, μανιτάρια, κρόκο αυγού και βοδινό συκώτι.

Ένα είναι σίγουρο, πως το σύμπλεγμα της βιταμίνης D και του υποδοχέα της θα πρέπει να θεωρείται μία μάλλον περίπλοκη μοριακή μηχανή υπό ανακάλυψη και ανακαλύπτοντας τις εξελικτικές πτυχές του συστήματος αυτού θα καταφέρουμε να  κατανοήσουμε όλο και περισσότερο την πολυδιάστατη βιολογία αυτής της «ζωτικής σημασίας αμίνης».

ΠΗΓΗMartineau AR et al "Vitamin D supplementation to prevent acute respiratory tract infections: systematic review and meta-analysis of individual participant data", BMJ 2017;356:i6583
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ
Φιλία Δημητριάδη, Παιδοενδοκρινολόγος - Παιδοδιαβητολόγος

Η Φιλία Δημητριάδη αποφοίτησε από την Ιατρική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών το 2006 και συνέχισε την κλινική της εκπαίδευση στο Unterberg Children’s Hospital του New Jersey των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής από όπου το 2012 έλαβε τον τίτλο ειδίκευσης στην Παιδιατρική. Έχει τριετή εξειδίκευση στην Παιδιατρική Ενδοκρινολογία-Διαβητολογία και τις Διαταραχές Μεταβολισμού στο St. Christopher’s Hospital for Children του Πανεπιστημίου Drexel, στην Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ. Το 2015 έλαβε τον τίτλο εξειδίκευσης στην Παιδιατρική Ενδοκρινολογία και Διαβητολογία.
Το 2015 επελέγη σε διεθνές επίπεδο από το American Association of Clinical Endocrinologists (AACE) και παρακολούθησε εντατικοποιημένη κλινική εκπαίδευση στην Ενδοκρινολογία –Διαβητολογία και τη Διατροφή στη Mayo Clinic, της Μιννεσότα των ΗΠΑ. Το 2012 αναγορεύτηκε Λέκτορας του Drexel University College of Medicine στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ. Επίσης, ελαβε την πιστοποίηση της Αμερικάνικης Ακαδημίας της Παιδιατρικής (Fellow of the American Academy of Pediatrics) στην Γενική Παιδιατρική και στην Παιδιατρική Ενδοκρινολογία.
Το 2015 επέστρεψε στην Ελλάδα όπου έως και σήμερα διατηρεί ιδιωτικό ιατρείο. Επίσης είναι επιστημονική συνεργάτις στο Νοσοκομείο Παίδων ΜΗΤΕΡΑ με αποκλειστικό κλινικό ενδιαφέρον στην Νεογνική-Παιδική-Εφηβική Ενδοκρινολογία, το Σακχαρώδη Διαβήτη, την Παχυσαρκία και τις Διαταραχές Μεταβολισμού. Επίσης κατέχει τη θέση της επιστημονικής συνεργάτιδος στην Α’ Παιδιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών, στο Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» και στη Μονάδα Κλινικής και Μεταφραστικής Έρευνας στην Ενδοκρινολογία του Πανεπιστημίου Αθηνών.