Τα τελευταία χρόνια οι θεραπείες με βλαστοκύτταρα είναι σε μεγάλη άνθηση. Πρόσφατα, ένα τυφλός άνδρας ανέκτησε την όρασή του σε τέτοιο βαθμό ώστε να κάνει και ιππασία! Μία γυναίκα η οποία δεν μπορούσε να δει καθόλου γράμματα σε ένα σύνηθες οπτικό τεστ τώρα μπορεί να διαβάσει τα γράμματα των τεσσάρων πρώτων σειρών του τεστ. Άλλοι ανάκτησαν την δυνατότητα να διακρίνουν χρώματα. Σε όλους αυτούς τους ασθενείς έγινε έγχυση εξειδικευμένων κυττάρων του αμφιβληστροειδή στα μάτια προς αντικατάσταση των κυττάρων που είχαν χαθεί λόγω ασθένειας ή ηλικίας.
Μία μελέτη 18 ατόμων με εκφυλιστικές οφθαλμικές παθήσεις αναγνωρίστηκε ως η πιο ελπιδοφόρα μέχρι στιγμής θεραπεία που βασίζεται σε βλαστοκύτταρα.

«Έχουμε ακούσει για τις δυνατότητές τους για περισσότερο από μια δεκαετία, αλλά τα αποτελέσματα ήταν πάντα σε ποντίκια και αρουραίους, και κανείς δεν έχει δείξει ότι είναι ασφαλείς ή αποτελεσματικές σε ανθρώπους μακροπρόθεσμα», λέει ο Robert Lanza από την εταιρεία Advanced Cell Technology που πραγματοποίησε την επέμβαση βλαστοκυττάρων. «Τώρα, έχουμε δείξει και ότι είναι ασφαλείς και ότι υπάρχει μία πραγματική πιθανότητα αυτά τα κύτταρα να μπορούν να βοηθήσουν τους ανθρώπους».

Πριν από δέκα χρόνια, η ομάδα της Advanced Cell Technology ανακοίνωσε ότι είχε μετατρέψει επιτυχώς ανθρώπινα εμβρυϊκά βλαστικά κύτταρα σε επιθηλιακά κύτταρα της χρωστικής του αμφιβληστροειδούς. Αυτά τα κύτταρα βοηθούν στη διατήρηση της υγιούς λειτουργίας των ραβδίων και των κωνίων του ματιού. Αλλά όταν η κατάσταση των επιθηλιακών κυττάρων της χρωστικής του αμφιβληστροειδούς επιδεινώνονται, μπορεί να επέλθει τύφλωση. Αυτό συμβαίνει όταν υπάρχει ηλικιακή εκφύλιση της ωχρής κηλίδας και δυστροφία της ωχρής κηλίδας του Stargardt.
Στην προσπάθειά της να αντιστρέψει την κατάσταση αυτή, η ομάδα του Lanza ενέχυσε κύτταρα του αμφιβληστροειδούς στα μάτια του καθενός από τους 18 συμμετέχοντες στη μελέτη, εκ των οποίων μισοί έπασχαν από ηλικιακή εκφύλιση της ωχρής κηλίδας και οι άλλοι μισοί από δυστροφία της ωχρής κηλίδας του Stargardt. Ένα χρόνο αργότερα, η κατάσταση των ματιών 10 ασθενών βελτιώθηκε ενώ των υπόλοιπων σταθεροποιήθηκε. Αντίθετα, η κατάσταση επιδεινώθηκε σε αυτούς που δεν έλαβαν θεραπεία. «Κατά μέσο όρο, βλέπουμε τρεις γραμμές [σε οπτικό τεστ] οπτικής βελτίωσης των ασθενών μας», λέει ο Lanza. Δεν υπήρχαν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες – και κανένα σημάδι των όγκων, οι οποίοι μπορεί να είναι ένας πιθανός κίνδυνος σε θεραπείες βασισμένες σε βλαστικά κύτταρα. Ο Lanza τονίζει ότι ο σκοπός της μελέτης ήταν να σταματήσει η περαιτέρω επιδείνωση, και γι’ αυτόν οι βελτιώσεις στην όραση ήταν ένα απρόσμενο δώρο. Ο ίδιος εικάζει ότι οι βελτιώσεις θα μπορούσαν να είναι το αποτέλεσμα της επαναλειτουργίας των ραβδίων και των κωνίων που είχαν αδρανοποιηθεί με την καταστροφή των υπαρχόντων επιθηλιακών κυττάρων της χρωστικής του αμφιβληστροειδούς μετά την έγχυση των νέων επιθηλιακών κυττάρων.

«Τα αποτελέσματα είναι πολύ ενθαρρυντικά», λέει ο Pete Coffey του University College του Λονδίνου, ο οποίος διευθύνει ένα project για τη θεραπεία ατόμων με ηλικιακή εκφύλιση της ωχρής κηλίδας, χρησιμοποιώντας μικροσκοπικά κομμάτια από τα κύτταρα του αμφιβληστροειδούς χρωστική επιθηλιακών κατασκευασμένα από ανθρώπινα εμβρυϊκά βλαστικά κύτταρα. Η Advanced Cell Technology σχεδιάζει τώρα μία μεγαλύτερη μελέτη, πρώτα σε 100 ασθενείς με σύνδρομο Stargardt, και κατόπιν σε άτομα με εκφύλιση της ωχρής κηλίδας.